Blog

28 juni 2019

Water muziek

Iedereen houdt wel van water. Vooral met de huidige temperaturen is water niet weg te denken uit ons dagelijks leven. En zoveel water als dat u nodig heeft deze dagen, zo groot was water als inspiratiebron voor vele componisten. De woeste zee met haar schepen of het kalme water van de meren zorgden voor veel prachtige composities, zoals La Mer van Debussy of de Four sea interludes van Britten.

Piet Hein Rhapsodie

Elke Nederlander is wel bekend met Piet Hein, één van de grote zeehelden van Nederland. Tijdens de Tachtigjarige oorlog veroverde hij de zilvervloot en zo ontstond het alom bekende lied met het refrein:


In 1901 schreef Peter van Anrooy, die zijn geld vooral verdiende als chef-dirigent van het Residentie Orkest, op 21-jarige leeftijd deze orkestrale fantasie van het lied. Hij varieert erop los met allerlei thema’s uit het hele lied. Zo ontstond de bijna tien minuten durende fantasie. De Piet Hein Rhapsodie ging in première als ouverture van De doge van Venetië van J. Wagenaar en was meteen een groot succes.

Klik hier om dit stuk te beluisteren

Meeresstille und glückliche Fahrt

 

 

 

 

 

 

 

Waar u met dit warme weer waarschijnlijk liever aan een rustige zee zit, kan een rustige zee voor een zeiler juist dodelijk zijn. Die angst beschrijft Goethe in zijn gedicht Meeresstille. ‘Diepe stilte heerst in het water, geen rimpeling in de uitgestrekte vlakte.’ De stilte houdt de schipper in een ijzeren greep.

Beethoven gebruikt Goethes teksten voor zijn gelijknamige cantate, op. 112. Met lange, dissonante klanken laat hij de strijkers de kalme zee uitbeelden, terwijl het koor het gedicht zingt.

En dan, zoals het weer afgelopen week in één keer om kon slaan, komt plotseling de wind en laat Beethoven als een triomflied het gedicht Glückliche Fahrt horen. ‘De mist scheurt, de angst lost op, de golf verdeelt zich en de verte komt dichterbij; Ik kan het land al zien!

Klik hier om dit stuk te beluisteren

A Sea Symhony 

Misschien heeft u weleens gehoord van Leaves of Grass van de Amerikaan Walt Whitman. Ook hij liet zich inspireren door de eindeloze golven en de naamloze helden van de schepen. Gedichten als The Ship Starting en Out of the Rolling Ocean the Crowd laten zien hoe erg hij door het water gefascineerd was.

Deze teksten raakten de jonge Britse componist Ralph Vaughan Williams. IJverig begon hij te schrijven aan een symfonisch werk voor orkest en koor, wat later A Sea Symphony zou worden. In die tijd, de eerste jaren van de twintigste eeuw, waren veel Engelse componisten in de ban van de zee. Edward Elgar werkte aan zijn Sea Pictures (1899) en Charles Stanford schreef Songs of the sea (1904).

A Sea Symphony is opgebouwd in vier delen waarin de zee, het strand, de golven en de ontdekkingsreizigers allevier een eigen deel hebben. Het is een baanbrekend en monumentaal werk, waarmee de Britse symfonische traditie begon, die voor die tijd ontbrak.

Klik hier om het stuk te beluisteren

Geniet met volle teugen van deze verfrissende muziek! En vergeet niet om voldoende water te drinken! Fijn weekend!