Interview

16 september 2019

Panfluiter des Vaderlands Matthijs Koene aan het woord!

Matthijs Koene zal in een aantal van de MozART29! concerten het tweede fluitconcert van Mozart spelen. De combinatie klassieke muziek en panfluit maakte ons natuurlijk super nieuwsgierig, dus stelden we hem een aantal vragen.

Matthijs, kun je kort wat over jezelf vertellen?
Mijn naam is Matthijs Koene, ik ben 42 jaar oud en ik speel dus panfluit. Naast mijn concertpraktijk geef ik ook panfluitles aan het Conservatorium van Amsterdam. Bij ons thuis werd er altijd al veel muziek gedraaid en het hoorde bij de opvoeding dat je een muziekinstrument ging spelen.

Hoe ben je erop gekomen om panfluit te gaan spelen?
Toen ik zeven was zag ik een panfluit en was ik meteen verkocht. Het was gewoon liefde op het eerste gezicht. Ik stond ermee op en ging ermee naar bed. Ik vind de klank van de panfluit fascinerend. Zelf speel ik al een aantal jaren op een metalen panfluit, van messing gemaakt. Die vind ik mooier dan een houten panfluit. De klank van de metalen panfluit is warm, intiem, maar kan ook heel ritmisch zijn of hard knallen. Ik hoop dat ik mijn leven lang bezig kan blijven met het onderzoeken en uitbreiden van de mogelijkheden van de panfluit.

Foto credits: Ramaz MelashvilIi

Maar is de panfluit dan niet meer een instrument voor (Oost Europese) volksmuziek in plaats van voor klassieke muziek?
Historisch gezien klopt dat inderdaad, de panfluit wordt veel gebruikt in volksmuziek. Niet alleen in Oost-Europa, maar eigenlijk in alle werelddelen, bijv. ook in China, Turkije en Zuid-Amerika. Maar ik denk dat er zeker een plaats is weggelegd voor de panfluit in de klassieke muziek. Alleen dan moet het panfluitrepertoire in de klassieke muziek uitgebreid worden. Op zich zijn er best wel veel bestaande stukken voor andere instrumenten die mooi klinken op de panfluit. Ik ben bijvoorbeeld begonnen met het project ‘Bach on Panpipes’, waarbij ik fluitsonates maar ook aria’s uit de Matthaüs Passie uitvoer op de panfluit. Als men wat meer vertrouwd geraakt is met de klank van de panfluit door het luisteren naar bekende klassieke stukken, dan kan ik misschien ook nieuwer repertoire spelen dat speciaal voor de panfluit is geschreven.  

En waarom dan een fluitconcert van Mozart op de panfluit? Kun je daar meer over vertellen?
Natuurlijk omdat Mozart z’n muziek steengoed is! Ik vind het heel inspirerend om deze muziek als panfluitist te kunnen spelen, ook al is de muziek niet specifiek voor de panfluit geschreven. En ik houd wel van een uitdaging, want er zijn allerlei technische problemen die ik op de panfluit moet oplossen. Bijvoorbeeld hoe ik legato kan spelen terwijl er een grote afstand is tussen de noten en dus de pijpen die ik achter elkaar moet bespelen. Bij een fluitconcert van Mozart hoort ook een cadens. Vroeger werd die vaak geïmproviseerd. Ik voel me vereerd dat componist Roderik de Man de cadens heeft geschreven voor mij. Hij kent de panfluit heel goed, dus mooi dat in ieder geval de cadens van het fluitconcert speciaal voor de panfluit geschreven is. Ten slotte is het voor mij als panfluitist een mooie kans om met een professioneel en gepassioneerd orkest als Ars Musica Orkest te spelen

Kun je zeggen dat je van het panfluiten je missie hebt gemaakt? Zo ja, waarom dan?
Ik heb talloze componisten gevraagd om muziek voor de panfluit te schrijven. Dit heeft tot op heden meer dan 200 composities opgeleverd. Ik denk dat het opbouwen van repertoire de beste manier is om ervoor te zorgen dat de panfluit een plek in de klassieke muziek verovert. De Componist des Vaderlands Calliope Tsoupaki heeft bijvoorbeeld ‘Song for Life and Death’ voor mij gecomponeerd dat ik in première bracht op 10 december 2018 ter gelegenheid van 75 jaren rechten van de mens. Dit stuk past zo goed bij de panfluit, het is hartverscheurend en troostrijk tegelijk. Ik speel het stuk graag en het publiek is er ook enthousiast over. Zo hoop ik dat mensen de panfluit steeds meer en meer zullen waarderen.

Waarschijnlijk maak ik het niet meer mee dat de panfluit volledig meedoet als klassiek instrument. Maar als ik daarvoor een kleine basis heb kunnen leggen in mijn leven, dan ben ik een gelukkig man.

Waarom mag geen enkele klassieke muziekliefhebber de komende concerten missen?
Natuurlijk omdat het niet zo vaak voorkomt dat een fluitconcert van Mozart op de panfluit wordt uitgevoerd! Maar ook omdat de rest van het programma erg mooi is, bijv. in combinatie met de mis van Bach. Ik denk dat het programma trouwens ook toegankelijk genoeg is voor mensen die minder vertrouwd zijn met klassieke muziek.

Heb je nog een laatste oproep aan de lezers?
Geniet samen van muziek, of die nu wordt uitgevoerd op orgel, didgeridoo of panfluit 😉

 

Hier kun je alle informatie over de komende concerten uit de MozART29! concertreeks terugvinden!